Comann Eachdraichd Uig

Òran Màiri Dhall (Och nan och, tha mi fo mhulad)

Màiri, born 1841, was a daughter of Murdo Maciver and Mary nee Morrison, of Pabbay, 11 Kneep and later 25 Valtos.  She emigrated to the United States and while there suffered greatly with homesickness and composed the song Och nan och, tha mi fo mhulad.  According to tradition she lost her sight with the associated weeping but it is more likely that her blindness was caused by some substance used in her daily work in a laundry.   Màiri did eventually return home to Uig.  Her grandfather Norman Morrison was also blind, a consequence of his service in Egypt with the Ross-shire Buffs (78th).

Does anyone know more verses than these nine?

Nuair a rinn mi airson fàgail
Fhuair mi beannachd mo chàirdean
Ghabh mi ’n t-aiseag air a’ bhàt’
Gu ruig’ sàil nam beann mòr.

Och nan och, tha mi fo mhulad
Dhomhsa tha mo chòmhradh duilich
’S cruaidh an càs ach ’s fheudar fhulang
’S mi fuireach ann an coille mhòir.

Nuair a thàinig mi air fòrladh
A dh’Amearagaidh a chòmhnaidh
Chunnaic mi a’ sin luchd eòlais
Anns gach dòigh sa robh iad ann


Chunnaic mi a’ sin na càirdean
’S daoine nach robh idir blàth rium
Bidh mi cuimhneachadh na dh’fhàg mi
Tarraing ràmh sa seatadh seòl.

Bidh mi cuimhneachadh Sgìr’ Uige
Far a bheil na daoine cliùiteach
’S tric a dh’fhàg sin mo shùilean
’S ’ad a’ sileadh driùchdan deòir.

’S tric mi cuimhneachadh na h-àrmuinn
Bhiodh cho snasail Là na Sàbaid
Clann-nighean òg bu bhinne gàire
Tighinn air fàire Stiogha Mhòir.

’S beag bha dhùil agam an uairsin
Gun tiginn a-null thar chuaintean
Far eil iomadh seòrsa truailleadh
Gu bhith buaireadh a’ chrìdh’ òig’.

Far eil Èireannaich is Frangaich
Agus Sasannaich na Galldachd
Daoin’ aig a bheil ioma cainnt’
Nach tuig mo cheann-sa ri mo bheò.

Ach thèid mis’ air ais do Leòdhas
Àite còmhnaidh, seasmhach, bòidheach
Mairidh mi gu crìoch mo là ann
’S gheibh mi sòlas ann ri m’ bheò.

5 thoughts on “Òran Màiri Dhall (Och nan och, tha mi fo mhulad)

  1. Would you be able to answer any of the following questions for me?

    1. Did Mairi Dhall emigrate with family?
    2. Was she married and did she have children?
    3. If she had children, did they return to Lewis with her?
    4. Would you know which part of the United States she emigrated to?

  2. Nuair a’ rinn mi airson fàgail
    Fhuair mi beannachd bho mo chàirdean;
    Ghabh mi ‘n t-aiseag air a’ bhàta
    Gu ruige sàile nam beann mòr.

    Och nan och tha mi fo mhulad
    Dhòmhsa tha mo chòmhradh duilich;
    ‘S cruaidh an càs ach ‘s fheudar fhulang
    ‘S mi fuireach anns a’ choille mhòr.

    Nuair a thàinig mi air fòrladh
    A’ dh’Ameireagaidh a’ chòmhnaidh;
    Chunnaic mi an sin luchd-eòlais
    Anns gach dòigh san robh ‘ad ann.

    Chunnaic mi an sin na càirdean
    ‘S daoine nach robh idir blàth ruim;
    Bidh mi cuimhneachadh na dh’ fhàg mi
    Tarraing ràmh ‘s a’ seatadh sheòl.

    Bidh mi cuimhneachadh Sgìr’ Ùige
    Far a’ bheil na daoine cliùiteach;
    ‘S tric a dh’fhàg sin mo shùilean
    Iad ri sileadh driùchdan deòir.

    ‘S tric mi cuimhneachadh nan àrmainn
    Bhiodh cho snasail Là na Sàbaid;
    Clann-nighean òg bu bhinne gàire
    Tighinn air fàir’ an Stiogha Mhòir.

    Cuimhneachadh nam beanntan riabhach
    Air am moch a’ dh’èireadh grian oirr’S
    ‘S iomadh madainn ‘s oidhche bhrèagha
    bha mi annta riaghladh bhò.

    Cuimhneachadh nam beanntan dùbh-ghorm
    Far am biodh na fèidh gu dlùthmhor;
    Far am biodh gach eun a shiùbhladh,
    ‘S iad a’ crùbadh mu na lòin.

    Cuimhneachadh na h-eòin tha glè-gheal
    An cois na mara ‘s air na slèibhtean;
    ‘S iomadh madainn bhrèagha Chèitein
    A’ dhùisgeadh iad mi fhein le ‘n ceòl.

    ‘S iomadh madainn bhòidheach shamhraidh
    Bhithinn a’ ruith nan cnoc ‘s nan gleanntan;
    ‘S beag bha dhùil agam san àm sin
    Thighinn a-null a’ seo rim bheò.

    Is beag bha dhùil agam an uair sin
    Gun deidhinn’sa a-null thar chuaintean;
    Far bheil iomadh seòrsa truaillidh
    Gu bhith buaireadh a’ chridh’ òig.

    Far bheil Èireannaich is Frangaich
    Agus Sasannaich na Galldachd;
    Daoin’ aig am bheil iomadh cainnt
    Nach tuig mo cheann-sa ri mo bheò.

    Far bheil iomadh seòrsa daoine
    A’ cruinneachadh às gach rioghachd;
    O, gur tric a bhios mo smaointinn
    Air an tìr san robh mi òg.

    Faire, faire Dhòmhnaill Aonghais
    Tha thu nis a’ togail d’ iomraich;
    ‘S ma gheibh thu do chas gu tiormachd
    Cha toir thu dhachaigh iomradh còir.

    Tha thu dol dhachaigh chun na crùbaig,
    Chun na giomaich, b’ e do dhùrachd;
    ‘S cha till thu air ais an taobh seo
    Fad na h-ùine bhios tu beò.

    Nuair a ruigeas tu na càirdean
    Cruinnichidh iad às gach àite;
    Gabhaidh iad dhiot naidheachd Màiri,
    Càit na dh’ fhàg thu i na beò.

    Chan urrainn dhut nì a ràdh riuth’,
    Chan fhac thu mi o chionn sia ràithean;
    Ach thoir deagh mhisneachd gu mo mhàthair
    Mu ‘n tuit ì gu làr le bròn.

    Ach thèid mis’ air ais a Leòdhas,
    Àite-còmhnaidh seasmhach, bòidheach;
    Mairidh mi gu crìoch mo lò ann,
    ‘S gheibh mi sòlas ann rim bheò.

  3. Moran taing for the further verses!

    There are a lot of questions hanging over Mairi Dhall, which we’ve so far been unable to pin down definitive answers too, not least whether it was Canada or the US she went to (or both). I believe there are no descendents in Lewis – but we have feelers out looking for more detail.

  4. Mairi Dhall was Tomally’s father (Tochie)’s grand auntie. we beileved she emigrated to America. Shona ‘s grampa’s grand auntie.

Comments are closed.